Yin en Yang behoren tot de belangrijkste principes
van het universum. In ieder geval tot het Chinese universum. Alles is
gebaseerd op Yin en Yang. Geen wonder dat je het dan terug vindt in Qìgong,
de Yi Jing, Chinese geneeskunde en natuurlijk Taijiquan.
Er wordt gezegd dat wanneer je de principes van Yin
en Yang doorgrond hebt, je alle bewegingen in Taijiquan begrijpt.
Inleiding
Het begrip Yin [1] en Yang bestaat al heel lang.
Het blijkt het eerst te zijn beschreven in de Yi Jing (I Tsjing) rond
700 voor Christus! De Yin-Yang school was zeer actief tussen 400-250
BC. We hebben dus met een principe, een concept, een manier van denken
te maken die zeker meer dan 2500 jaar is gebruikt en verfijnt. De Chinezen
hanteren een ander denkmodel dan westerlingen. Met het Westerse denkmodel
is het moeilijk, zo niet onmogelijk, om de Chinese manier van denken
en redeneren te verklaren. Bijvoorbeeld het Westers wetenschappelijk
verklaren van Chinese geneeskunde is nog steeds een uitdaging. Appels
worden helaas met de bekende peren vergeleken.
Je zou kunnen zeggen dat de Chinezen circulair denken
en de Westerlingen lineair. Chinezen beschrijven en verklaren, Westerlingen
stoppen dingen in 'doosjes'. Het Westers denken is gebaseerd op Aristoteles:
bijvoorbeeld A = B. Dus ‘de tafel is vierkant’ en ‘de tafel is rond’ kan
niet.
Het Chinese denken is o.a. gebaseerd op principes als
Yin en Yang. Bijvoorbeeld A kan ook best wel niet-A zijn. De tafel is
vierkant en een beetje rond. Ieder ‘ding’ kan zichzelf en zijn tegengestelde
zijn. Yin en Yang staan ook voor de twee oerkrachten die de basis zijn
voor het ontstaan van het universum en alles daarin.
Hoofdstuk 42 van de Dao De Jing [3] van LaoZi beschrijft
het:
" De Weg genereert het Ene;
Het Ene genereert de Twee;
De Twee genereert de Drie;
En de Drie genereert het leven aan de tienduizend dingen.
..."
"Het Ene" is een andere naam voor Dao als
het ultieme begin van Hemel en Aarde. In de Chinese taal betekent "Het
Ene" ook absolute uniekheid en harmonie. Welke natuurlijk weer aspecten
van Dao zijn.
"de Twee" staat voor Yin en Yang.
"de Drie" staat voor de interactie tussen
Yin en Yang. Uit deze interactie ontstaan de tienduizend dingen [11].
Ook wordt "de Drie" beschreven als de drie
soorten Qi [4] t.g.v. de interacties van Yin en Yang. De eerste soort is
het de Yin Qi die de Yang Qi 'verplettert'. De tweede soort is het de
Yang Qi die de Yin Qi 'verplettert'. En de derde soort beschrijft
de balans tussen Yin Qi en Yang Qi als een harmonieus geheel.
Zon, maan en berg
Het karakter voor Yin in traditioneel Chinees bevat
een berg, een wolk en mensen onder een dak. En wordt vertaald als de schaduwzijde
van de berg. Het karakter voor Yang bevat een berg, een zon en zonnestralen
en wordt vertaald als de zonzijde van de berg.
In het hedendaagse Chinese schrift is het karakter
voor Yin een berg met een maan en het karakter voor Yang een berg en een
zon.
Yin en Yang correspondenties
Yin en Yang worden vaak behandeld als tegengestelden.
Maar dat is niet helemaal correct. Ze zijn bepaalde aspecten van iets.
Als je bijvoorbeeld vraagt "wat is dit kopje, half gevuld met lauw
water, yin of yang?", dan moet het antwoord zijn "ten opzichte
van wat?".
Het onderstaande tabel geeft een klein overzicht.
| YIN |
YANG |
| nacht |
dag |
| vrouw |
man |
| 0 |
1 |
| chronisch |
acuut |
| rechts |
links |
| rust |
activiteit |
| lichaam |
geest |
| ruimte |
tijd |
| voor |
achter |
| leeg |
vol |
| intrekken |
uitstrekken |
| opwaarts |
neerwaarts |
| zacht |
hard |
| verdedigen |
aanvallen |
| sluiten |
openen |
| binnen |
buiten |
| inademen |
uitademen |
| koud |
warm |
| vlak |
rond |
| bloed |
qi |
| bleek gezicht |
rood gezicht |
| nat |
droog |
| langzaam |
snel |
De vijf principes
Yin en Yang zijn zeer principieel. De vijf principes
die er zijn:
1. Alles heeft een Yin-kant en een Yang-kant.
Bijvoorbeeld vrouw en man, nacht en dag, koud en heet,
etc.
2. Elk Yin- en Yang-aspect kan steeds weer opnieuw in Yin
en Yang verdeeld worden.
Alles bevat een zaad van de tegenstelling (het kleine
stipje in het symbool).
Bijvoorbeeld:
Overdag is Yang. De zonzijde van de berg is nu Yang in Yang en de schaduwzijde
is Yin in Yang. 's Nachts is Yin en dan is de maanzijde van de berg
Yang in Yin en de schaduwzijde Yin in Yin.
Bij taijiquan is de duwende arm Yang, maar de ontspannen lichtgebogen
elleboog van de duwende arm is de Yin in de Yang.
- Stel je houdt twee handen boven elkaar.
Rechterarm is boven met de handpalm omlaag gericht
en de linkerhand onder met de handpalm omhoog gericht [6]. Wat is dan
het Yin en Yang sommetje? Rechts = Yin. De handpalm omlaag is Yin. Maar
omdat de rechterarm boven de linker is heeft het een Yang aspect. Links
= Yang. Handpalm omhoog = Yang. Arm onder de andere = Yin aspect. Rechts
t.o.v. links is in balans. Handpalmen t.o.v. elkaar zijn in balans.
Deze regel geeft ook aan dat niets absoluut is, maar
relatief. Ook vind je dit principe terug in het bewegen.
Bijvoorbeeld: een beweging naar voren heeft een intentie om terug te gaan.
Bij Tui Shou wordt dit principe gebruikt.
3. Yin en Yang scheppen elkaar.
Yin kan niet bestaan zonder Yang en Yang niet
zonder Yin. Bijvoorbeeld: Dag wordt nacht en nacht wordt weer dag.
"Als het lichaam rustig is wil de geest (shén)
bewegen. Als het lichaam beweegt is de shén rustig". (Meester
Tang Wei)
4. Yin en Yang controleren elkaar.
Er is een dynamisch evenwicht.
Ook dit principe kennen we in Tui Shou en de
partnervorm.
5. Yin en Yang gaan in elkaar over.
Interne conditie moet rijp zijn en de tijd moet
er rijp voor zijn. Dit geeft aan dat er een bepaalde toestand moet gelden
en dat het niet zo maar op ieder willekeurig tijdstip gebeurt. Ook dit
principe kennen we in Tui Shou en de partnervorm.
| Hoofdstuk 11: |
|
Dertig spaken komen samen op de as;
Door het niets gebruiken we het wiel.
Klei wordt gevormd tot een houder;
Door de leegte gebruiken we de kop.
Muren worden gebouwd rondom een haard;
Door de deuren gebruiken we het huis.
Gereedschap komt van wat bestaat,
Gebruik door wat er niet is.
|
三十幅共一轂，
當其無，
有車之用。
埏埴以為器，
當其無，
有器之用。
鑿戶牖以為室，
當其無，
有室之用。
故有之以為利，
無之以為用。 |
| Hoofdstuk 36: |
|
Om iemands invloed te verminderen, breidt
deze eerst uit;
Om iemands kracht te verminderen, laat deze eerst toenemen;
Om iemand omver te werpen, hemel ze eerst op;
Om iets af te nemen, geef het eerst.
De subtiliteit waardoor de zwakkere de sterkere overwint
Vissen moeten hun diepte niet verlaten,
Net zo min als zwaarden hun schede.
|
將欲歙之，必固張之。
將欲弱之，必固強之。
將欲廢之，必固興之。
將欲取之，必固與之。
是謂微明。
柔弱勝剛強。
魚不可脫於淵，
國之利器
不可以示人。
|
De vier verstoringen
De Chinese arts probeert Yin en Yang zo goed mogelijk
in balans te brengen wanneer een patiënt bij hem/haar komt. Tijdens
Tui Shou proberen we juist het balans te verstoren op een manier die tot
overwinning leidt. In de partnervorm lijkt het erop dat het Yin- Yang
balans wordt verstoort, maar het is eigenlijk een 'lichamelijke manifestatie'
van regel 3, 4, en 5 van de vijf principes.
Wat kan er dan verkeerd gaan?
De ideale situatie - balans.
1. Te veel Yin = volte beeld van Yin
D.w.z. een teveel aan Yin consumeert Yang.
Bijvoorbeeld: je gaat terug in een beweging (in Tui
Shou) en van buiten 'helpt' iemand je. Hierdoor ga je te ver terug en
verlies je je balans en de mogelijkheid om iets terug te doen (Yang).
Dit is een exces situatie. Er wordt immers iets toegevoegd.
2. Te veel Yang = volte beeld van
Yang
D.w.z. een teveel aan Yang consumeert Yin.
Bijvoorbeeld: je geeft een stoot. De verdediger is handig en voegt iets
Yang aan de beweging toe. Stapt iets opzij en duwt licht mee met de beweging.
Hierdoor schiet je verder naar voren en verlies je (alweer) je balans. Dit
is ook een exces situatie. Ook hier wordt iets aan toegevoegd.
3. Te weinig Yin = leegte beeld van Yin
D.w.z. er is relatief te veel Yang. Noemen we ook wel 'vals Yang beeld',
want Yang is niet gewijzigd.
Bijvoorbeeld: Een stoot uitvoeren waarbij de stand
(gong bu) te klein is en men staat te ver over de knie. Het ziet er uit
als een aanval, maar is het niet echt. Door de te kleine stand (= basis
= Yin) ziet de aanval er bedrieglijk Yang uit, echter stort zo in elkaar.
Deze stand zie je vaak bij beginnende taiji-ers. De benen zijn nog niet
sterk genoeg en tijdens de grotere standen zetten ze de voet niet ver genoeg
weg. Om toch het 'grote stand gevoel' te krijgen wordt de knie te ver over
de teen bewogen. Hierdoor krijg je niet alleen een instabiele houding (te
weinig Yin dus), maar ook nog eens knieblessures. Dit is een deficiënte
situatie. Er is immers een te kort.
4.
Te weinig Yang = leegte beeld van Yang
D.w.z. er is relatief te veel Yin. We noemen dit ook
wel een 'vals Yin beeld'. Dit is ook een deficiënte situatie. Bijvoorbeeld:
de duw met de hand in gong bu stand in de vorm 'strijk langs de knie en
stap uit ' (lao xi au bu).
Beoefenaren die te veel de nadruk op ontspanning leggen.
D.w.z. de gong bu stand is redelijk goed (afgezien van het iets te veel
gebogen achterste been), de romp geheel recht op of soms iets naar achteren
hellend met de duwende arm zeer gebogen (twee derde of minder gestrekt).
Een geval van te weinig Yang.
In deze stand is de duw een 'aanvallende' beweging, dus Yang. Een correcte
basis – de stand - is Yin en een correcte duw - bovenlichaam iets naar
voren en arm nagenoeg gestrekt - is Yang.
Het bovenlichaam is iets naar voren omdat dan de Qi beter van voet via
rug naar de hand kan stromen en het vormt de Yinne ondersteuning voor
de Yange beweging van de arm. Als het ware een tegenbeweging die de twee
krachten - je eigen duwende arm en de tegenstander die je raakt - in balans
houdt.
Pak een bal
Een taiji-vorm moet in zijn geheel in Yin en Yang balans
zijn. Bijvoorbeeld in de traditionele Yangstijl 43-vormen [7]. Hier doe
je in vorm 4 (de witte kraanvogel spreidt zijn vleugels) een Yange beweging
met de linkerarm. In vorm 11 (vuist onder de elleboog) zit de Yinne tegenhanger
en is de 'beweging' weer in balans. Dus als je een taiji-stijl wilt analyseren,
dan moet je met dergelijke mogelijkheden rekening houden. Yin en Yang
zijn soms verdeeld over twee verschillende vormen. In de traditionele
Yangstijl 43-vormen zit in de beginvorm (Qi Shi) twee bewegingen die
lijken op het pakken van een bal. Eén aan de rechterzijde en één
aan de linkerzijde. Deze gehele beginvorm is prachtig als je het bekijkt
door de Yin-Yang bril. Je begint met beide voeten parallel. In deze stand
adem je rustig in en uit en ontspan. Het is Wu Ji. Dan ga je bewegen.
Polsen omhoog en voet opzij. Dit is de geboorte van Yin en Yang. Je gaat
door met de 'tegengestelde krachten' en komt aan bij de eerste bal aan
de rechterzijde. Hiermee vorm je de Tai Ji Tu [10] van de voorhemelse periode.
Daarna vervolg je de beweging en kom je aan bij de bal aan de linkerzijde
en vorm je de Tai Ji Tu van de nahemelse periode.
Zo zie je hoe belangrijk Yin en Yang is.
Probeer als oefening je eigen stijl of vorm eens te
analyseren in Yin en Yang. Begin van boven naar beneden. D.w.z. van grof
naar fijn, van overzicht naar detail. Je zult ontdekken dat je heel ver
kunt gaan. Als je dat eenmaal gedaan hebt, zal Taiji nooit meer hetzelfde
zijn!
Uitdaging
Yin en Yang zien er op het eerste gezicht vrij eenvoudig
uit. De Westers wetenschappelijke houding is vaak ook een van minachting
en onbegrip. Hoe kunnen twee 'woordjes' nu zo veel betekenis in zich dragen.
Probeer het. Je zult zien dat Yin en Yang een uitdaging
vormen, frustrerend kunnen zijn en een mysterie als je doorgaat met je
reis. En zoals iedere reis op weg naar de tienduizend dingen, begint je
reis in Taiji met een, twee en drie [3].
Origineel : Kris Oosting
Bewerking : Peer Brouwers
[ 1] Pinyin schrijfwijze: Yin, een eerste toon op
de i.
[ 2] Pinyin schrijfwijze: Yáng, een tweede toon op de a.
[ 3] dao sheng yi, yi sheng er, er sheng san, san sheng wan wu
[ 4] Qì, een vierde toon op de i, vertaald als levensenergie,
gas, etc.
[ 5] Tui Shou: (eerste toon op i, derde toon op o) betekent pushing hands.
Partnervorm: 88 bewegingen die je samen uitvoert. Ieder doet 44 bewegingen.
Dan wordt er gewisseld en doet ieder nogmaals 44 bewegingen.
[ 6] In veel vormen ergens in het begin. Zie ook 'pak een bal' in dit
artikel.
[ 7] Traditionele Yangstijl 43-vormen van Jiang Yu Kun. Deze stijl wordt
door meester Tang Wei in Nederland gegeven.
[ 8] Qi met derde toon, Shì met vierde toon. Betekent letterlijk
'beginvorm'.
[ 9] Wú Jí, beide een tweede toon. Betekent het uiterste
niets, 'boundless', 'limitless'.
[10] Tài Jí Tú (vierde, tweede en tweede toon) betekent
'grootste ultieme symbool'. Ook wel het 'Yin-Yang symbool' genoemd.
[11] Vertaling uit 'The Classic of the Dao - a new investigation', Wang
Keping, Foreign Languages Press Beijing, 1998.
[12] Yì Jing (vierde toon, eerste toon) het boek der verandering.
